ลานโพธิ์ - สำนักพิมพ์บางกอกสาส์น

ภาพและเรื่องโดย...ประจำ อู่อรุณ

พระสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต) วัดระฆังโฆสิตาราม นอกจากท่านได้ทำพระแจกที่วัดระฆังโฆสิตารามแล้ว ท่านก็ยังได้พระสมเด็จอีกส่วนหนึ่งบรรจุลงในพระเจดีย์ของวัดใหม่อมตรส(บางขุนพรหม) เป็นจำนวนมาก แต่จำนวนที่แท้จริงนั้นไม่มีใครทราบได้แน่นอน เป็นเพียงสันนิษฐานกันไปว่าน่าจะประมาณ 84,000 องค์ ข้อเท็จจริงจะมากกว่านี้หรือน้อยกว่านี้ไม่มีใครรู้ พิมพ์พระสมเด็จของกรุวัดใหม่อมตรส (บางขุนพรหม) นั้นเท่าที่พบเมื่อครั้งเปิดองค์พระเจดีย์ เมื่อปี 2500 ปรากฏว่ามีพระพิมพ์แปลกอยู่หลายพิมพ์ด้วยกัน คือ

1. พระสมเด็จ พิมพ์ใหญ่
2. พระสมเด็จ พิมพ์ทรงเจดีย์
3. พระสมเด็จ พิมพ์เส้นด้าย
4. พระสมเด็จ พิมพ์ฐานแซม
5. พระสมเด็จ พิมพ์เกศบัวตูม
6. พระสมเด็จ พิมพ์สังฆาฏิ พิมพ์มีหูชิด
7. พระสมเด็จ พิมพ์สังฆาฏิ พิมพ์มีหูห่าง
8. พระสมเด็จ พิมพ์อกครุฑ เศียรบาตร
9. พระสมเด็จ พิมพ์ปรกโพธิ์
10. พระสมเด็จ พิมพ์ไสยาสน์ (นอน)
11. พระสมเด็จ พิมพ์ 7 ชั้น แบบเดียวกับวัดเกศไชโย
12. พระสมเด็จอกครุฑ เศียรบาตร พิมพ์เล็ก (พิมพ์ว่าวจุฬา)

พระสมเด็จ พิมพ์หมายเลข 9-10-11-12 เป็นพระที่หาชมได้ยากมาก พระจำนวนขณะที่ออกจากกรุมีจำนวนน้อย ฉะนั้นจึงหาชมได้ยากมาก มีคนรู้จักน้อยเหลือเกิน บางคนที่เป็นนักเล่นรุ่นใหม่อาจจะไม่ค่อยเชื่อเสียด้วยซ้ำไป แต่ก็ต้องยอมรับข้อเท็จจริง เพราะเป็นสิ่งที่ได้มาจากสถานที่เดียวกัน และมีเนื้อทั้งคราบกรุก็เก่าเหมือนกัน เช่นเดียวกับพระสมเด็จ สิ่งนี้แหละที่ทำให้เราปฏิเสธไม่ได้ ส่วนเรื่องราคากับค่านิยมนั้นก็ว่ากันไปตามสภาพของแต่ละสังคมที่จะนิยมเล่นกัน

วัดใหม่อมตรส (บางขุนพรหม)

สมัยก่อนปี 2500 พระสมเด็จกรุวัดใหม่อมตรส เขามักจะเรียกกันว่า พระบางขุนพรหม กรุเก่า และหลังจากปี 2500 มาแล้วเขามักจะเรียกกันว่า พระกรุใหม่ แต่เมื่อสรุปความจริงแล้ว ทั้งพระกรุเก่าและพระกรุใหม่ก็เป็นพระสมเด็จเหมือนกัน บรรจุอยู่ในพระเจดีย์องค์เดียวกัน พระพิมพ์เดียวกัน เนื้อมีความเก่าเหมือนกัน คราบกรุเหมือนกัน แต่ระยะเวลาที่ได้ขึ้นมานั้นอาจแตกต่างกันไป พระส่วนที่ได้มาก่อนได้ถูกอากาศเย็นและร้อน ถูกการสัมผัสจากสิ่งต่างๆ ก็ทำให้เนื้อของพระหนึกนุ่มกว่าพระกรุใหม่ ส่วนพระสมเด็จกรุใหม่ก็คือพระสมเด็จเก่าที่ยังเหลืออยู่ในองค์พระเจดีย์ส่วนลึกและได้ถูกเปิดออกมาเมื่อปี พ.ศ.2500 เพราะได้เปิดเป็นทางการและทางวัดได้เอาออกให้ประชาชนได้เช่าเอาไปสักการบูชา พระส่วนหนึ่งที่อยู่ด้านบนก็มักไม่ค่อย มีคราบกรุติด แต่พระที่อยู่ด้านล่างมักจะมีคราบกรุติดมาก แต่มาสมัยนี้ทั้งพระกรุเก่าและกรุใหม่เมื่อถูกใช้แล้วเนื้อเหมือนกันหมดจนแยกกันไม่ออก นอกจากจากว่ายังเห็นมีตราน้ำหนักอยู่ด้านหลังเท่านั้น ความจริงจะเป็นพระกรุเก่าหรือว่าพระกรุใหม่ก็คือพระของสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต) เหมือนกันทั้งสิ้น

พระสมเด็จบางขุนพรหม พิมพ์สังฆาฏิ กรุวัดใหม่อมตรส กรุงเทพ

พระสมเด็จบางขุนพรหม พิมพ์สังฆาฏิ กรุวัดใหม่อมตรส กรุงเทพ

พระสมเด็จ กรุวัดใหม่อมตรส (บางขุนพรหม) เท่าที่พบหลักฐานจากของจริงคือ เนื้อพระส่วนมากเนื้อจะแข็งแกร่งละเอียดเป็นส่วนมาก ถ้าถูกใช้มาด้วยแล้วเนื้อจะยิ่งละเอียดและหนึกนุ่ม เนื้อจะออกสีน้ำตาลอ่อนเป็นจุดๆ ผิวของพระถ้ายังไม่ถูกใช้ให้สึกไปจากสภาพเดิม จะสังเกตเห็นผิวของพระเป็นเกล็ดๆ โดยทั่วไป หรือจะเรียกว่าความเหนอะ มาจากแม่พิมพ์ก็อาจเป็นได้ และประกอบกับความแห้งแกร่งของพระที่อยู่ในกรุมานานจึงมีสภาพเป็นอย่างนั้นก็อาจเป็นได้ แต่ก็อาจตรงกันข้ามก็ได้เมื่อมีพระบางองค์เมื่อถูกใช้พอช้ำๆ เนื้อของพระจะเหมือนกับพระสมเด็จของวัดระฆังทุกประการ สิ่งนี้แหละที่ผมเองก็ขอฝากเอาไว้ให้คิดกันเป็นการบ้านต่อๆ ไปว่า พระสมเด็จพิมพ์ต่างๆ อีกหลายพิมพ์ที่ว่าเป็นพระบางขุนพรหม อาจจะเป็นพระที่ทำแจกออกจากวัดระฆัง จะเป็นไปได้ไหม?

ข้อควรจำสำหรับนักเล่นพระที่จะต้องฝึกหัดให้เคยชินก็คือ พยายามจดจำพระแต่ละพิมพ์ ศิลปะของพระแต่ละองค์แต่ละพิมพ์ที่เราต้องการจะดูให้เป็น ให้ได้แม่นยำเสียก่อน อย่างเช่น พระสมเด็จของกรุวัดใหม่อมตรส (บางขุนพรหม) นี้มีทั้งหมดกี่พิมพ์ แต่ละพิมพ์มีแยกออกกี่ประเภท แต่ละประเภทมีความแตกต่างกันอย่างไร ต้องพยายามหาข้อแตกต่างเอามาเปรียบกันให้ได้

( ที่มา : ลานโพธิ์ ฉบับที่ 984 เดือนตุลาคม 2550 : พระสมเด็จบางขุนพรหม วัดใหม่อมตรส (บางขุนพรหม) ภาพและเรื่องโดย...ประจำ อู่อรุณ )

ลิขสิทธิ์ © 2010 ลานโพธิ์ - สำนักพิมพ์บางกอกสาส์น. สงวนไว้ซึ่งสิทธิทั้งหมด. กรุณาอย่าตัดต่อหรือคัดลอกข้อเขียนเพื่อการแจกจ่ายทางอีเมลหรือโพสข้อเขียนลงบนเว็บไซด์ กรุณาใช้เครื่องมือของเว็บไซด์ลานโพธิ์ เพื่อแสดงความคิดเห็น.

Copyright Bangkoksarn Publishing 2010.  Please don't cut articles from LanpoThai.com and redistribute by email or post to the web. You may share using our article tools.